HIPOGLISEMI, SEKER DUSMESI, DUSUK SEKER DEPRESYON PSIKOLOJI PANIK -PROF DR OZATA

HIPOGLISEMI-SEKER DUSMESI

Prof. Dr. Metin Ozata

Endokrinoloji Metabolizma (Diyabet) ve Tiroid Uzmani

Ahmet Mithat Efendi Caddesi No: 12/3

Kalamis-istanbul

Tel: 0 216 3486519

YENİ KİTAP: DİYABETLE KALİTELİ YAŞAM REHBERİ MAYIS 2009 DAN İTİBAREN REMZİ KİTABEVİ, D&R ve KİTAPÇILARDA

YENİ KİTAP: KALICI ZAYIFLAMA 6 TEMMUZ 2009 DA KİTAPÇILARDA

REAKTIF HIPOGLISEMI

Yemek sonraları kan şekeri düşüklüğü, yaşamı çok kötü etkileyen, enerjiyi düşüren, halsizlik, yorgunluk ve baş dönmesi yapan, iş verimini düşüren ve sizi kızgın, öfkeli, sabırsız bir hale getiren bir durumdur. Çok sık olmasına rağmen üzerinde pek durulmayan önemli bir hastalıktır. Kilo veremeyen kişilerin çoğunda reaktif hipoglisemi vardır.

Gün içinde acıkma atakları oluyor ve şekerli gıdalara saldırıyorsanız; öğleden sonraları baş ağrısı varsa; uykudan birkaç saat sonra gece yarısı uyanıyor ve zor uyuyabiliyorsanız; kötü rüyalar görüyor ve devamlı bir yorgunluk varsa; öğleden sonra canınız şeker veya kahve içmeyi çok istiyorsa; baş dönmeleri varsa; yemek yiyinceye kadar halsizlik ve yemek gecikince kendinizi bitkin hissediyorsanız; halsizliğiniz yemek yiyince düzeliyorsa; yemek gecikince ellerde titreme ve çarpıntı oluyorsa; çok duygusalsanız, çabuk sinirleniyor ve kontrolünüzü kaybediyorsanız; yemek önceleri çok huzursuzsanız; yemeklerden sonra uyku basıyor ve gün boyu uyukluyorsanız, bu belirtiler kahvaltı öncesi de oluyorsa, kan şekerinizde düşüklük olabilir. Bunun başlıca nedeni de dengesiz beslenme, fazla karbonhidratlı, nişastalı gıdalar ve şeker yeme, stres ve aşırı kafein alımı (kahve, çay, kola) veya ailenizde şeker hastalığı olmasıdır.

Kilolu kişilerde hipoglisemi atakları daha fazla görülürse de, normal kilolu ancak egzersiz yapmayan ve depresyon yaşayan kişilerde de kan şekeri düşüklüğü olabilir. Bu kişilerin bir kısmı psikolog ve psikiyatrlarda depresyon tedavisi görürler. Kan şekerinde düşme, genellikle sabah saat 11.00 ve öğleden sonra saat 16.00 civarında daha sık olur. Bu hastalar bu saatlerde biraz daha yorgun olurlar, hafif baş ağrısı, depresyon ve derin bir açlık hissederler. Bu nedenle de, bu saatlerde çikolata, kek, pasta, kurabiye yer veya kola içerler. Bu gıdaları alan kişinin şikayetlerinde hafif bir düzelme olur. Sabah saat 11.00’de oluşan kan şeker düşüklüğünün nedeni sabah kahvaltıda yenen şekerli ve nişastalı gıdalardır. Öğle yemeğinde yenen tatlı ve nişastalı gıdalar da öğleden sonra, saat 16.00’da kan şekeri düşmesine neden olur. Buna karşılık sabah ve öğleyin proteinli gıda alanların kan şekerinde pek düşme olmaz. Kan şekeri düşünce yenen şekerli gıdalar 30-60 dakika süreyle bir rahatlık sağlar, ama daha sonra kan şekeri tekrar düşer. Sonunda bu kişiler gün içinde kan şekerinde yükselme ve düşmeler yaşar ve bol miktarda şeker, çikolata ve buna benzer şekerli gıdalar tüketirler. Bu kişiler sabah kalktıklarında huzursuzdurlar, kavga etmeye ve tartışmaya eğilimlidirler. Bir şeyler yedikten sonra rahatlarlar

Bazı kilolu kişiler ise diyete başladıktan sonra, baş dönmesi ve açlık atakları ortaya çıktığı için diyeti bırakırlar. Bunun nedeni kan şekerinin düşmesidir. Kan şekerinin düşmesini önlemek için, tam tahıl ürünleri (tam buğday ekmeği, çavdar gibi), sebze ve meyve yemelidir. Bu kişiler diyet yaparken üç ana öğün üç ara öğün yemek yemelidirler.

Hipoglisemi-şeker düşmesi ataklarının olması stres hormonlarını yani adrenalini artırır ve anksiyete, panik atak ve depresyon gibi psikoloji sıkıntılar ortaya çıkar.

Kısaca özetlersek, kan şekeri düşmelerine tıp dilinde hipoglisemi denir ve bu kişilerde şu belirtiler ortaya çıkar:

· Halsizlik, bitkinlik

· Psikolojik durumda değişiklik

· Sinirlilik

· Baş ağrısı

· Ellerde titreme

· Bulantı

· Görmede bulanıklık veya çift görme

· Soğuk terleme

· Çarpıntı, kalp atımlarını hissetme

· El ve ayakta çözülme, iç titremesi ve kas ağrıları

· Baş dönmesi

· Soluk ve terli bir görünüm

· Ani başlayan bir yorgunluk hissi

· Şiddetli yorgunluk

· İç ezilmesi ve yeme isteği

· İsteksizlik

· Anksiyete, depresyon ve kontrolü kaybetme

· Allerjiler (astım, saman nezlesi ve ciltte alerjik bulgu eğilimi)

· Bazı şeylerden korkma (fobi)

· Uykusuzluk

· Şekerli gıdalara saldırma

· Unutkanlık

· Sebepsiz yere ağlama

· Şiddetli kan şekeri düşmelerinde bayılma ve koma

Geceleri uykuda kan şekeri düşüyorsa şu belirtiler görülebilir:

· Huzursuz bir şekilde uyanmak

· Pijama, gecelik ve yastık kılıflarının terden ıslanması

· Hızlı kalp çarpıntısı ile uyanma

· Huzursuzluk ve uykuya dalamama

· Sabah baş ağrısı ile uyanma

· Unutkanlık

· Üşüme ve ellerde soğukluk

· Bazen karın ağrısı ve kilo alamama da olabilir

· Sersem bir şekilde uyanma veya sabah uyanmada zorluk

Bu tür şikayetleri olan kişilerin gece, sabaha karşı 02.00 civarında kan şekerini ölçmek gerekir.

Kan şekeri düştüğünde hemen 1-2 kesme şeker yenmesi gerekir. Durum bununla düzelmiyorsa, hemen bir acil servise başvurulmalı ve serum takılmalıdır.

Yukarıdaki belirtileri sık sık yaşayan kişilerde hipogliseminin nedeni araştırılmalıdır.

Hipogliseminin nedenleri şunlar olabilir:

· Kanda insülinin yüksek olması (insülin direnci)-aşırı kilo

· Kortizol düşüklüğü (böbrek üstü bezinin az çalışması)

· Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi)

· Pankreasta insülinoma denen tümör olması veya pankreas iltihabı (pankreatit)

· Böbrek ve karaciğer hastalığı

· Beyinde bulunan ve birçok hormon salgılayan Hipofiz bezinin az çalışması

· Şeker hastalığının başlangıcında

· Mide ameliyatı geçirmiş olmak

· Alınan şekerli gıdaya reaksiyon olarak (reaktif hipoglisemi)

· Çok alkol almak

· Uzun süre stres altında kalmak

· Çok düşük kalorili diyet yapmak

· Kısa zamanda çok kilo vermek

· Şekerli gıdaları çok yemek

· Yetersiz gıda alıp aşırı egzersiz yapmak

· Aşırı sigara içmek

· Kafeinli içecekler (kahve,çay, kola) ve fazla çikolata yemek

KAN SEKERI VE PSIKOLOJI

Kan Şekeri Düşüklüğü ve Psikoloji Durum Arasındaki İlişki

Vücudumuzdaki diğer organların aksine beyin yüksek oranda enerjiye ihtiyaç duyar. Vücut ağırlığının %2’sini oluşturduğu halde, yakılan enerji veya kalorinin %20’si beyin tarafından kullanılır. Ağırlığına oranla bu kadar yüksek enerji tüketen beyinde enerji depolanmaz. Beynin kullanacağı enerji devamlı olarak kan damarları ile sağlanan kan şekeri ile olur. Diğer bir deyimle beyin devamlı olarak kan şekerine ihtiyaç duyar ve az şeker gitmesi durumunda çalışması azalır. Bunun sonucunda da unutkanlık ve psikolojik bozukluklar ortaya çıkabilir. Beyinde oluşan asetilkolin maddesinin hatırlama işlevi açısından büyük önemi vardır. Beyine giden şeker, asetilkolin yapımını artırarak hatırlamada etkili olmaktadır. Zaten Alzheimer hastalığının tedavisinde de, kolin içeren sinirlerin etkisi artırılarak unutkanlık tedavi edilmeye çalışılır. Kan şekeri ile kişinin performansı arasında iyi bir ilişki vardır. Kahvaltı yapmayan öğrencilerin okul performansları ve hatırlama yetilerinin iyi olmadığı, yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur. Kan şekerinin normal olması bu faydaları sağlarken, şeker hastalığında olduğu gibi fazla olması da beyin faaliyetlerini bozmaktadır.

Kan şekerinin psikolojik durum ile ilişkisi de bilinmektedir. Birçok insan sıkıntılı ve üzüntülüyken tatlı şeyler yemek ister. Bazıları şekerli şeyler yiyince sakinleşirler. Bunun nedeni, beyinde mutluluk veren serotonin hormonunun artmasıdır. Depresyondaki kişilere verilen ilaçlar da, beyinde serotonin düzeyini artırmaktadır. Karbonhidratları çok az yiyen kişilerin sinirli olduğu da ortaya konmuştur. Bu bilgiler bize, kan şekeri düşüklüğünün kişilerin davranışını ve psikolojik durumunu etkilediğini göstermektedir. Kan şekerinin normal olması beynin iyi çalışması için gereklidir. Kan şekerinin düşmesi veya yükselmesi beyin faaliyetlerini bozmaktadır.

G.I DIYETI SEKER DUSUKLUGUNU ONLER

Seker dusuklugunden korunmak icin GI Diyeti yapiniz. Bunun icin Prof Dr Metin Ozata'nin hazirlamis oldugu GI Diyeti, Erko Yayincilik, 2007 kitabini okuyunuz.

ENDOKRİNOLOJİ NEDİR?

Endokrinoloji veya kısaca Endokrin Hormon hastalıkları ve tedavisiyle ugrasır. Guatr, tiroid, hashimoto, prolaktin, kemik erimesi, boy kısalığı, tuylenme,polikistik over, obezite, zayiflama, diyet, diyabet-şeker hastalığı, hipofiz hastaliklari, paratiroid, böbreküstü bezi, over (yumurtalık) ve testis hormonları hastalıkları, hormonların azlığı veya fazlalığı , kolesterol ve trigliserid yüksekliği Endokrin uzmanlarınca tedavi edilir.

KILO ALIYORSANIZ VE VEREMIYORSANIZ HORMON BOZUKLUGUNUZ VARDIR

Kilo alan kişilerde altta yatan bir hormon bozuklugu mutlaka vardır. Bunun saptanması için öncelikle hormon analizi yapılması gerekir. Prof Dr Metin Ozata nin analizi ile bu bozukluk saptanıp tedavi olursunuz ve kolay kilo verebilirsiniz.

GUATR TEDAVISI ICIN KIME BASVURMALI

Guatr tedavisini ENDOKRIN UZMANI yapar. Endokrin bilim dali yuksek ihtisastir ve dahiliye ihtisasindan sonra 3 yil daha ihtisas yapilir. Endokrin uzmanlari hormonlar, tiroid, paratiroid, adrenal bez ve diger salgi bezlerinin hastaliklarinin ve ayrica Diyabet (Seker Hastaligi), Obezite (zayiflama) tani ve tedavisini yapar.

NODUL VARSA HEMEN AMELIYAT OLMAYINIZ

Her nodul ameliyat gerektirmez. Nodul tiroid bezindeki anormal olusumlardir. Kanser olup olmadigini anlamak icin mutlaka biyopsi yapilmasi gerekir. Biyopsi bir enjektor ignesiyle yapilir. Korkmaya gerek yoktur. Tiroid igne biyopsisine gore ENDOKRIN UZMANI sizin nasil tedavi olacaginiza karar verir. Biyopsi ile kanser, kanser riski, kanser yonunden riskli bulgu varsa ameliyat olmanizi onerir. Bazi sicak nodullere ise radyoaktif iyod (RAI) tedavisi gerekebilir. Bunu size ENDOKRIN UZMANI anlatacaktir.

HASHIMOTO NEDIR?

Hashimoto hastaligi bagisiklik sitemindeki bir bozukluktan dolayi kanda tiroid bezine ait olan anti-TPO ve anti-Tiroglobulin antikorlarinin artmasi ve bunlarin beze yapisarak tiroid bezini harap etmesi nedeniyle olusan bir hastaliktir. Japon bilim adami Prof. Hashimoto tarafindan kesfedildigi icin adina Hashimoto Hastaligi denmistir. Bu hastalik tiroid hormon azligi yapar, ilacla tedavisi mumkundur. Ancak omur boyu ilac kullanmayi gerektirir. Kadinlarda cok bulunur ve aileseldir. Aileden birinde Hashimoto varsa diger uyelerden biri veya birkacinda da olma ihtimali yuksektir. tedavi icin ENDOKRIN UZMANINA basvurunuz. iyotsuz tuz yiyiniz ve kandaki selenyum duzeyini olcturunuz. Kan selenyumu olcmeden rastgele selenyum almayiniz.

DIYET ILE KILO VEREMIYORSANIZ

Diyet yaptiginiz halde kilo veremiyorsaniz hormonlariniz bozuktur. Bu hormonlar genellikle insulin, tiroid, prolaktin, kortizol hormonlari veya mineral eksiklikleridir. Bu yuzden diyet yapmadan once Obezite ile ugrasan bir Endokrin uzmanina basvurup kilo almanizin nedenlerinin ortaya konmasi gerekir. Diyet yapmakla biraz kilo verseniz bile tekrar hizla kilo alirsiniz

HALSIZ, YORGUN,BITKIN, KILO ALAN, ENERJİ YOKSUNU ISENIZ

Kilonuz var ve halsiz ve yorgun iseniz sizde buyuk olasilikla insulin direnci vardir. insulin hormonu iyi calismayan kisilerde diyet yapsalar dahi kilo verilmez. Bu durumun tedavisi hormon ve seker olcumleri ile saptanip uygun ilac ve beslenme ile tedavi edilmesi gerekir.

ACIKMA ATAKLARI VAR, TATLI KRIZI OLUYORSA KILO VEREMEZSINIZ

Halsizlik, acikma ataklari,tatli istegi kan sekerinin gun icinde oynadigini gosterir. Kandaki insulin hormon bozuklugu nedeniyle olusan bu durum ancak Endokrin uzmaninin tani ve tedavisiyle duzelir. Sekerdeki bu oynaöalr metabolizmanizi yavaslatir ve size kilo verdirmez.

ZAYIFLAMA HAPI, BITKI, SEBZE, MEYVE HAPI YERINE HORMONLARINIZI OLCTURUN

Kilo vermek istiyorsaniz zayiflama hapi, bitki, sebze, meyve haplari yerine hormon tetkilki yaptirarak kilo almanizin nedenini ogreniniz. Teshis olmadan tedavi olmaz. biraz kilo verseniz bile hizla kilo alirsiniz. Onemli olan kilo alinmasina neden olan hormon bozuklugunun tedavi edilmesidir.